Памер шрыфту
A- A+
Iнтэрвал памiж лiтарамі
Каляровая схема
A A A A
Дадаткова

Дзеці і Інтэрнэт

Дзеці і Інтэрнэт: праблемы, выклікі, магчымасці

У параўнанні з пачаткам 2000-х гадоў, па меры таго, як павялічваецца распаўсюджванне і даступнасць Інтэрнэту, памяншаецца колькасць падлеткавых кампаній на вуліцах. Сёння працэс інтэграцыі зносін у Інтэрнэце з іншымі, жывымі зносінамі, адбыўся ва ўсім свеце. І зносіны ў анлайн для падлеткаў любой краіны вельмі часта больш значныя,чым зносіны з рэальным чалавекам у рэальным месцы.

Па дадзеных даследаванняў, па меры таго, як павялічваецца распаўсюджванне мабільных прылад і даступнасць Інтэрнэту, памяншаецца колькасць падлеткавых кампаній на вуліцах. Крывая распаўсюджвання прылад расце ўверх, а колькасць ўстойлівых падлеткавых кампаній на вуліцах падае на адным маршруце з 6 да 0. Гэта значыць колькасць падлеткаў на вуліцы застаецца ранейшым, але колькасць устойлівых груп памяншаецца.

Другая тэндэнцыя - фізічная агрэсія замяняецца цкаваннем у дзіцячых калектывах, у тым ліку з кіберцкаваннем, калі запісваюць і выкладваюць нейкі непрыемны ролік у Інтэрнэце. Як гісторыя з лайкамі ў сацыяльных сетках, толькі супрацьлеглы полюс-антылайкі. Менавіта такія формы агрэсіі сталі сустракацца ў грамадстве, яны не такія прыкметныя, з імі складаней працаваць, бо тут яшчэ складанасць прызнання факту сітуацыі: «Ды мы проста пажартавалі, нічога ж дрэннага не зрабілі...». Тым не менш, нягледзячы на негатыўны бок хамства, тролінгу і вербальнай агрэсіі ў Інтэрнэце, варта прызнаць, што выпадкі непасрэднай, фізічнай агрэсіі, боек, «разборак», якія былі характэрныя для папярэдніх пакаленняў, значна скараціліся.

Раней дзеці не ведалі, як скарыстаць свой вольны час, бо не было мабільных тэлефонаў, камп’ютараў. Зараз усё гэта ёсць , але невядома, добра гэта ці дрэнна, небяспечна або бяспечна. Раней трэба было самому сабе прыдумаць, як бавіць час, а цяпер усё прыдумана, і трэба толькі карыстацца. Ёсць шмат розных даволі даступных захапленняў. Ёсць скейтары, паркур, іншыя віды спорту, якія дазваляюць адчуваць асалоду, пачуццё небяспекі, рызыку. І камп’ютарныя гульні, вядома.

Такім чынам, агрэсія яркая, якая накіравана вонку, пачынае пераходзіць у схаваныя, не відавочныя формы агрэсіі. І падлеткі пачынаюць хварэць, што называецца, завісаць, заліпаць, гэта значыць губляць рэальныя, жывыя кантакты.

Аляксандр Мухін, кіраўнік службы псіхалагічнай дапамогі Цэнтра "Перакрыжаванне" лічыць, што ў асноўным у падлеткаў развіваецца іншая залежнасць, камп'ютарная, пры якой псіхіка так не пакутуе, як пры ўжыванні наркатычных рэчываў. Тым не менш, падлеткам проста няма патрэбы выходзіць з дому! Прыходзяць бацькі і кажуць: "Мы не можам нічога зрабіць, ён нікуды не выходзіць. Не ходзіць у школу. А калі мы адключаем Інтэрнэт, адбіраем камп’ютар, ён учыняе дома пагром, шкодзіць нам, крадзе ключы, так што я не магу выйсці, пакуль не вярну камп’ютар ці не ўключу Інтэрнэт".

Заўважце, што цяпер падлеткі спаборнічаюць, у каго лепшы гаджэт. Вось такі прыклад з практыкі: адна дзяўчынка адмаўлялася хадзіць у школу, бо маці забараняла браць з сабой смартфон. Але з ім яна была папулярная, таму што давала гуляць у яго аднакласнікам, з’яўляліся тэмы для размоў. Але калі яна прыходзіла са звычайным кнопкавым тэлефонам, да яе ніхто не звяртаўся, і яны сварыліся з маці менавіта з-за смартфона.

Задача падлеткавага ўзросту - аддзяленне. Але аддзяляцца трэба ад кагосьці. Немагчыма аддзяляцца проста так. Падлеткавы крызіс выглядае наступным чынам: я не буду рабіць тое, што вы мне кажаце. Ён адмаўляецца ад таго, што прапануюць дарослыя, таму што ён сам дарослы і сам вырашае.

Бацькам складана, таму што адлучаюцца менавіта ад іх, менавіта ім кажуць, што "вы не такія, я не буду рабіць тое, што вы мне кажаце", і задача бацькоў - неяк выстойваць пры гэтым. Чым ясней правілы дома, чым ясней адказнасць падлетка, тое, што ён павінен дома рабіць, напрыклад, выкідаць смецце, сачыць за парадкам у сваім пакоі, купляць хлеб, тым больш зразумела тады, чаго ён не будзе рабіць, ад чаго адмовіцца.

Гэта межы, якія, з аднаго боку, яго структуруюць і дазваляюць ад іх жа адштурхоўвацца, аддзяляцца. Калі няма ясных межаў, няма ясных правілаў, то яму складаней аддзяліцца. Калі бацькі не вельмі разумеюць падлетка, занятыя сваім жыццём, працай, тут і ўзнікаюць усякага роду небяспекі – сыход у камп’ютарную залежнасць, у Інтэрнэт...

Любая залежнасць - гэта сепарацыйныя парушэнні. Дзіця, напрыклад, не можа аддзяліцца ад бацькоў, таму што іх проста няма побач, і тады за кошт камп’ютара, за кошт любога іншага сродку ён неяк сваю ідэнтычнасць будзе адстойваць. Задача бацькоў - проста быць побач і выносіць цяжкасці падлеткавага ўзросту. Гэта, з аднаго боку, значна паменшыць колькасць небяспекі, у якія можа трапіць дзіця ў перыяд станаўлення, з іншага – дасць магчымасць у далейшым, калі дзіця вырасце, захаваць з ім здаровыя, ветлівыя адносіны.

На думку псіхолагаў, гіпотэза аб тым, што Інтэрнэт, камп'ютарныя гульні і сацыяльныя сеткі замяняюць падлеткам наркотыкі, не з'яўляецца абсурднай. Адна залежнасць замяняецца іншай. Так, яна значна адрозніваецца па ступені шкоды, якая наносіцца здароўю і жыццю чалавека ў асяроддзі блізкіх, аднак мае свае сумныя наступствы.

Іншы аспект, а менавіта падлеткавы пратэст, таксама важны: кожнае новае пакаленне самасцвярджаецца праз пратэст супраць сацыяльных штампаў і формаў пакалення іх бацькоў. Важна, каб падчас свайго пераходнага ўзросту дзіця не страціла сувязь са старэйшым пакаленнем і цалкам не сышло ў віртуальную рэальнасць, дзе дапамагчы ўжо будзе цяжэй.

Раздзелы сайта